Pieróg biłgorajski – smak tradycji z serca Lubelszczyzny
2025-11-20
W ramach drugiej inicjatywy projektu „Z kulturą do ludzi” uczniowie ZSZiO w Biłgoraju wzięli udział w warsztatach kulinarnych pt. „Pieróg biłgorajski – smak tradycji z serca Lubelszczyzny”. Pieróg biłgorajski to jedno z najbardziej rozpoznawalnych dań tradycyjnych Lubelszczyzny. Ten wyjątkowy wypiek, pochodzący z okolic Biłgoraja, od pokoleń gości na stołach mieszkańców regionu, będąc symbolem lokalnej gościnności i przywiązania do dawnych receptur. Choć nazwa może mylić, pieróg biłgorajski nie przypomina klasycznych pierogów z farszem. To pieczony bochen lub zapiekanka przygotowywana z kaszy gryczanej, ziemniaków, twarogu, śmietany, jaj oraz przypraw, czasem zawijana w ciasto, a czasem wypiekana bez niego – w wersji zwanej „łagodą”. Jego smak to harmonijne połączenie prostoty i bogactwa wiejskich produktów. Dawniej pieróg biłgorajski pieczono głównie z okazji świąt i ważnych uroczystości rodzinnych. Dziś stanowi nie tylko element kulinarnego dziedzictwa, ale i atrakcję turystyczną naszego regionu. W 2005 roku został wpisany na Listę Produktów Tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, co potwierdza jego wyjątkową wartość kulturową. Pieróg biłgorajski to nie tylko smak przeszłości, ale przede wszystkim tradycja, kultywowana przez lokalne gospodynie, koła gospodyń wiejskich i restauracje, które dbają, by ta część kulinarnego dziedzictwa Biłgorajszczyzny nie zniknęła z naszych stołów.
Młodzież w trakcie warsztatów mogła poznać dawne zwyczaje związane z tradycyjnym wykonywaniem pieroga. Warsztaty odbyły się w pracowni kelnerskiej pod kierunkiem nauczycieli przedmiotów zawodowych gastronomicznych i kelnerskich. Uczniowie mieli możliwość wykonania tradycyjnego pieroga dawniej zwanego „krupniakiem”. Pieróg biłgorajski wyglądem przypomina pasztet, wypiekany jest w różnych formach - okrągłej lub prostokątnej. Zapach pieroga łączy ze sobą zapach gotowanych ziemniaków i gryczanej kaszy - tak samo jest ze smakiem, ten jednak wzbogacony jest lekko kwaśno białym serem oraz skwarkami i przyprawami. Wspaniale smakuje podawany z kwaśna śmietaną i masłem czosnkowym. Niektórzy koneserzy tradycyjnej kuchni uważają, że to arcydzieło kuchni staropolskiej najlepiej smakuje podgrzewane na masełku.
Młodzież z entuzjazmem wykonała to zadanie, co sprzyjało integracji całej grupy. Zwieńczeniem warsztatów była degustacja upieczonego pieroga podanego ze śmietaną, z sosem z grzybów leśnych i masłem czosnkowym. W ramach tej inicjatywy ponownie udaliśmy się było wyjcie do Restauracji Sitarska na degustację pieróga biłgorajskiego „z patelni na gorąco, podanego z masłem ziołowo-czosnkowym oraz kwaśną śmietaną”. Uczestnicy warsztatów mogli porównać samodzielnie wykonany przez siebie pieróg z tym serwowanym przez regionalną restaurację.
